Với vị mặn mòi của biển cả, chút nồng nàn từ hương quê và sự tinh tế trong từng công đoạn chế biến, mắm tép Thanh Hóa không chỉ là gia vị trong bữa cơm gia đình mà còn trở thành món quà mang hồn quê xứ Thanh gửi gắm đến thực khách bốn phương.
Mắm tép Thanh Hóa – niềm tự hào ẩm thực quê biển
Mắm tép từ lâu đã gắn bó với đời sống người dân Thanh Hóa. Đây là món ăn dân dã, xuất hiện trong hầu hết mâm cơm gia đình, đặc biệt là những bữa cơm đoàn viên. Điểm thú vị là mắm tép ở mỗi vùng miền có hương vị khác nhau, nhưng mắm tép Thanh Hóa lại nổi bật hơn cả bởi sự hòa quyện tinh tế giữa nguyên liệu tươi ngon, công thức gia truyền và bàn tay khéo léo của người dân xứ Thanh.
Không chỉ được ưa chuộng tại địa phương, mắm tép Thanh Hóa còn trở thành đặc sản quà tặng, được nhiều du khách mang về sau mỗi chuyến đi. Mùi vị mặn mòi, ngầy ngậy và thơm lừng khiến món ăn này ngày càng có “chỗ đứng” trong ẩm thực Việt Nam.
Mắm tép Thanh Hóa có gì đặc biệt khiến thực khách mê mẩn?
Điều đầu tiên khiến mắm tép Thanh Hóa chinh phục thực khách chính là hương vị độc đáo, khác biệt hoàn toàn so với các loại mắm tép ở những vùng miền khác. Mắm có màu đỏ au tự nhiên, sóng sánh và bắt mắt, vừa nhìn đã gợi cảm giác thèm ăn. Khi nếm thử, bạn sẽ cảm nhận ngay vị mặn vừa phải, xen lẫn chút ngọt ngậy đặc trưng của tép tươi cùng mùi thơm nồng ấm lan tỏa.
Một điểm đặc biệt khác chính là sự phong phú trong cách thưởng thức mắm tép. Với người dân Thanh Hóa, mắm tép chưng thịt được coi là món “quốc hồn quốc túy” của mỗi bữa cơm. Chỉ cần ít thịt ba chỉ thái nhỏ, phi thơm hành tím rồi chưng cùng mắm tép, mùi thơm dậy lên đã đủ để đánh thức mọi giác quan.
Món ăn này ăn cùng cơm nóng hay xôi trắng đều rất đưa miệng, khiến ai đã thưởng thức đều khó lòng quên được. Không chỉ dừng lại ở đó, mắm tép còn được dùng làm gia vị chấm rau luộc, nêm canh hay kho cá, giúp món ăn thêm đậm đà, hấp dẫn. Sự linh hoạt ấy khiến mắm tép trở thành thứ gia vị quen thuộc, hiện diện trong rất nhiều mâm cơm Việt.
Có thể nói, chính sự kết hợp hoàn hảo giữa nguyên liệu tươi ngon, công thức chế biến tinh tế đã tạo nên sức hấp dẫn riêng có của mắm tép Thanh Hóa. Đó cũng là lý do khiến đặc sản này ngày càng được nhiều du khách trong và ngoài nước tìm mua, thưởng thức và lưu giữ như một phần hồn quê xứ Thanh.
Quy trình làm mắm tép cầu kỳ tại Thanh Hóa
Để có được hũ mắm tép Thanh Hóa thơm ngon, chuẩn vị, người dân nơi đây phải trải qua một quy trình chế biến tỉ mỉ, gần như gói gọn tinh hoa ẩm thực truyền thống. Điều đặc biệt là mọi công đoạn đều được làm thủ công, đòi hỏi sự kiên nhẫn, kinh nghiệm và cả “cái tâm” của người làm nghề.
Tép dùng để làm mắm phải là tép tươi, nhỏ, được đánh bắt ngay tại vùng cửa sông hoặc ven biển Thanh Hóa.
Điểm đặc biệt là loại muối dùng để ướp tép không phải muối thông thường, mà là muối hạt trắng to, tinh khiết. Muối này phải được phơi nắng kỹ, để trên nền xi măng khô cho chảy hết vị chát đắng, sau đó cất giữ vài năm rồi mới đưa vào chế biến. Chính vì vậy, mắm tép Thanh Hóa không bao giờ có vị mặn gắt mà luôn giữ được vị đậm ngọt, hài hòa, rất dễ ăn.
Tép và muối sau khi được trộn đều sẽ cho vào chum, vại sành để ủ. Vào những ngày nắng, chum mắm được mở nắp để hấp thụ đủ ánh mặt trời, giúp tép ngấu và chín kỹ. Gặp mưa, chum phải được đậy kín tuyệt đối, tránh để nước mưa rơi vào làm mắm hỏng hoặc chuyển màu. Trong suốt thời gian ủ, người thợ phải thường xuyên đảo trộn để tép ngấm đều muối, tạo độ sánh và màu đỏ au tự nhiên cho mắm.
Mắm tép Thanh Hóa hoàn toàn không dùng chất bảo quản hay hương liệu công nghiệp. Chính độ mặn vừa phải của muối tự nhiên đã giúp mắm bảo quản được từ 1-2 năm mà vẫn giữ trọn hương vị. Khi mở nắp chum, mắm tỏa hương nồng nàn, thoang thoảng xa đã thấy thơm, lại gần thì mùi vị càng đậm đà, quyến rũ. Đây không chỉ là món ăn, mà còn là kết tinh của sự tần tảo, khéo léo và niềm tự hào của người dân xứ Thanh, khiến bất kỳ ai đã một lần thưởng thức cũng khó lòng quên.
Mắm tép Thanh Hóa từ đặc sản quê nhà đến thương hiệu vươn xa
Không chỉ dừng lại ở vai trò là món ăn gắn bó với đời sống người dân xứ Thanh, mắm tép Thanh Hóa ngày nay đã trở thành một thương hiệu đặc sản có chỗ đứng trên thị trường quốc nội và từng bước vươn ra quốc tế. Nhiều cơ sở sản xuất đã mạnh dạn đưa sản phẩm tham gia các hội chợ ẩm thực, tuần lễ hàng Việt, và trưng bày tại các sự kiện quảng bá du lịch trong và ngoài nước. Hũ mắm tép xứ Thanh giờ đây không chỉ được bày bán ở các chợ quê, mà còn có mặt tại các siêu thị lớn, cửa hàng đặc sản cao cấp và thậm chí có đơn hàng xuất khẩu sang một số thị trường khó tính: Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nam Phi,…
Sự thành công này không chỉ đến từ hương vị truyền thống thơm ngon mà còn nhờ sự đổi mới trong tư duy sản xuất và kinh doanh. Các cơ sở làm mắm tép đã chú trọng tới việc đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, cải tiến bao bì, gắn nhãn mác rõ ràng và xây dựng thương hiệu để tạo niềm tin cho khách hàng.
Một điểm đáng ghi nhận là các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất mắm tép tại Thanh Hóa đã biết cách kết hợp giữa phương thức truyền thống và kênh bán hàng hiện đại. Nếu trước đây mắm tép chủ yếu được bán trực tiếp tại chợ hay cửa hàng nhỏ, thì nay nhiều cơ sở đã:
- Đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử (Shopee, Facebook, TikTok…) và các kênh đặt hàng trực tuyến khác
- Xây dựng fanpage, kênh TikTok, YouTube để quảng bá quy trình sản xuất, kể câu chuyện về nghề truyền thống, tạo sức hút với khách hàng trẻ
- Đăng ký OCOP, chỉ dẫn địa lý để nâng cao uy tín, bảo chứng chất lượng sản phẩm
- Đầu tư bao bì hiện đại (lọ thủy tinh, tem chống hàng giả) giúp sản phẩm vừa an toàn vừa đủ sang trọng để làm quà biếu
Nhờ đó, mắm tép Thanh Hóa không chỉ dừng lại ở vị thế “đặc sản quê hương” mà còn dần trở thành sản phẩm thương mại mang tính biểu tượng, góp phần quảng bá hình ảnh ẩm thực và văn hóa xứ Thanh. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho sự nỗ lực đổi thay từng ngày của Thanh Hóa: vừa gìn giữ tinh hoa truyền thống, vừa bắt nhịp với xu hướng tiêu dùng hiện đại.
Địa chỉ bán mắm tép Thanh Hóa chuẩn vị
Mắm tép Hà Yên
Mắm tép Hà Yên từ lâu đã trở thành cái tên quen thuộc trong kho tàng ẩm thực xứ Thanh, nổi tiếng gần xa bởi hương vị đặc trưng khó lẫn. Nguyên liệu làm nên món mắm này là tép riu, loài tép nhỏ, mình xanh trong, chỉ sinh sống ở những vùng nước sạch. Chính sự tinh khiết ấy đã góp phần tạo nên cái vị ngọt lành riêng biệt của mắm Hà Yên.
Hơn một thế kỷ gắn bó với đời sống của người dân vùng chiêm trũng, mắm tép Hà Yên không chỉ là món ăn dân dã mà còn là kết tinh của sự cần cù, tiết kiệm và tấm lòng mộc mạc của người làm nghề. Năm 2021, nghề làm mắm tép Hà Yên được công nhận là làng nghề truyền thống; đến năm 2022, sản phẩm này chính thức đạt chứng nhận OCOP, khẳng định thương hiệu đặc sản quê hương.
Địa chỉ: Xã Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa
Cơ sở Vích Phương
Cơ sở Vích Phương nổi tiếng với các sản phẩm hải sản chế biến và đặc sản địa phương, trong đó mắm tép chưng thịt, mắm tôm và nước mắm được nhiều khách hàng tin tưởng.
Sản phẩm tại đây đạt chuẩn OCOP, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và hương vị truyền thống. Du khách có thể mua mắm tép làm quà ngay tại cửa hàng hoặc đặt hàng online một cách dễ dàng.
Địa chỉ: Số 101 tại Đường Thanh Niên, Phường Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
Thương hiệu mắm Lê Gia
Sinh ra tại làng nghề truyền thống mắm Khúc Phụ 200 năm tuổi, Thương hiệu Mắm Lê Gia khởi nguồn từ khát vọng xây dựng quê hương tươi đẹp và mong muốn gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống bằng những sản phẩm tinh túy từ biển cả: nước mắm, mắm tôm, mắm tép,…
Với tuổi đời 10 năm, sản phẩm mắm Lê Gia vô cùng đa dạng, đảm bảo an toàn chất lượng và được kiểm chứng vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhiều sản phẩm của thương hiệu đạt chứng nhận OCOP 5 sao, HACCP, ISO 22000, chứng nhận Hàng Việt Nam chất lượng cao. Du khách khi đến du lịch Thanh Hóa có thể tìm mua sản phẩm của Lê Gia để biếu, tặng hay mang về làm quà.
Địa chỉ:
Thôn Hồng Kỳ, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hoá
Số 79B, phố Nguyễn Khả Trạc, Mai Dịch, Cầu Giấy, Hà Nội
Mắm tép Ba Làng Duy Khánh
Cơ sở Duy Khánh chuyên sản xuất mắm tép chuẩn vị Ba Làng, vùng đất vốn nổi tiếng với nghề làm mắm truyền thống lâu đời tại Thanh Hóa.
Điểm mạnh của sản phẩm ở đây là không sử dụng phụ gia, chất bảo quản hay phẩm màu. Toàn bộ quy trình chế biến sạch sẽ, nguyên liệu đầu vào được tuyển chọn kỹ.
Ngoài mắm tép, cơ sở còn có nước mắm cốt cá cơm và mắm tôm thơm ngon, được nhiều khách hàng trên cả nước tin dùng. Đặc biệt, cơ sở đã phát triển kênh bán hàng online để phục vụ khách ở xa.
Địa chỉ: Ba Làng, P. Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
Cơ sở Mắm tép Ba Làng Sáu Linh
Đây là một trong những địa chỉ sản xuất mắm truyền thống nổi tiếng, được nhiều người ưa chuộng.
Sản phẩm mắm tép ở đây được làm từ cá cơm và tép tươi, kết hợp với phương pháp ủ chượp lâu năm, cho ra loại mắm thơm ngon, đậm đà. Du khách khi đến Thanh Hóa có thể ghé thăm cơ sở để tìm hiểu về nghề làm mắm truyền thống, đồng thời mua những hũ mắm tép chuẩn vị về làm quà.
Địa chỉ: Ba Làng, P. Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
Nếu có dịp ghé thăm Thanh Hóa, đừng quên thưởng thức mắm tép Thanh Hóa chưng thịt nóng hổi cùng cơm trắng và chọn mua vài hũ mắm tép chuẩn vị về làm quà. Chắc chắn rằng, hương vị đậm đà ấy sẽ khiến bạn nhớ mãi không quên.
