Động Tiên Sơn là tên gọi của hai kiệt tác thiên nhiên nằm giữa lòng Thanh Hoá đất rộng sông dài: Một nơi là danh thắng Tiên Sơn – Hàm Rồng lộng lẫy bên dòng sông Mã, nơi kia là khu danh thắng Kim Sơn huyền bí, trầm mặc. Cùng một cái tên, nhưng hai di sản ấy lại sở hữu những vẻ đẹp độc đáo riêng biệt, chờ đợi bước chân bạn khám phá.
Động Tiên Sơn – Hàm Rồng: “Huyền thoại” giữa lòng thành phố
Vị trí, di chuyển
Động Tiên Sơn – Hàm Rồng thuộc quần thể di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Hàm Rồng, toạ lạc trên lưng chừng núi Mướn và trong địa phận phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hoá.
Quần thể này cách khu vực trung tâm khu đô thị chỉ khoảng 6km và có thể dễ dàng di chuyển bằng xe máy, ô tô hoặc taxi. Để đến tận cửa động, du khách cần đi vòng theo chân núi Hàm Rồng, sau đó leo lên các bậc đá ở chân núi Mướn khoảng 30m.
Lịch sử hình thành
Động Tiên Sơn – Hàm Rồng được hình thành qua hàng triệu năm kiến tạo địa chất, tạo nên các nhũ đá và măng đá trong động với những hình thù kỳ thú.
Động được phát hiện vào năm 1986 và chính thức mở cửa đón khách tham quan từ năm 1990. Ban đầu, người dân thường gọi nơi đây là “hang Mới” hoặc “hang Dơi”. Về sau, động được đổi tên thành động Tiên Sơn vì bên trong có rất nhiều hình ảnh được liên tưởng đến các nàng tiên.
Cảnh quan và không gian trong động
Về cấu trúc, động có chiều dài khoảng 600m, rộng 12,5m và cao trung bình 20m. Hang động có nhiều ngách lớn nhỏ, được ví như những cung điện tự nhiên. Toàn bộ không gian được chia làm ba khu chính gồm: Chính cung, hồ Nước Tiên và Thỏi Cung.
Cảnh đẹp bên trong động khiến du khách như lạc vào “Cảnh Tiên” với các khối đá tạo hình Rồng bay Phượng múa, Vườn đào sơn, Rồng thủy cung, Cổng trời, Giếng tiên, Phủ Ngũ Tào Bắc Đẩu, hình tượng Ngọc Hoàng, các khối đá tạo hình theo tích Phật giáo và nhiều hình ảnh sống động khác. Đặc biệt, ánh sáng nhân tạo cũng được bố trí khéo léo, càng làm nổi bật những cột đá, rèm đá óng ánh như được dát vàng, dát ngọc.

Điểm đặc biệt và trải nghiệm
Thời gian tham quan toàn bộ Động Tiên Sơn – Hàm Rồng thường mất từ 40 đến 60 phút. Du khách có thể trải nghiệm nhiều hoạt động thú vị:
- Chiêm bái và cầu nguyện: Du khách có thể ghé chùa Tiên Sơn, các khu miếu thờ Mẫu Thượng Ngàn, bàn thờ Phật và các vị thần linh để dâng hương và cầu an.
- Ngoạn cảnh từ trên cao: Từ Thỏi cung, có một lối đi lên phía đỉnh núi để bạn phóng tầm mắt ra toàn cảnh sông Mã và cầu Hàm Rồng lịch sử. Đây là một trong những điểm ngắm cảnh tuyệt đẹp mà bạn không nên bỏ lỡ khi đến Thanh Hoá.
- Check-in sống ảo tại Thung lũng hoa Tiên Sơn: Đắm mình trong không gian rực rỡ sắc màu của muôn loài hoa như oải hương, hướng dương, cúc vạn thọ, dã quỳ, hoa mai, hoa đào, cúc hoạ mi, bông lau,… cùng nhiều tiểu cảnh được bố trí vô cùng lãng mạn và sinh động.
- Dã ngoại, cắm trại:Khu vực thung lũng dưới chân động có không gian thoáng đãn, là điểm lý tưởng cho những buổi picnic, vui chơi ngoài trời.
- Ngắm sự kiện thả đèn hoa đăng vào mỗi ngày Rằm, đặc biệt là các dịp lễ lớn như Vu Lan, Đại lễ Phật Đản,…
Lưu ý khi tham quan
- Giá vé: 50.000 VND/người lớn, 20.000 VND/trẻ em, miễn phí cho trẻ dưới 1,4m.
- Thời điểm thích hợp: Nên đến vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh những ngày quá nắng nóng.
- Lưu ý: Động khá ẩm ướt, nên đi giày chống trượt và cẩn thận khi di chuyển.
Gợi ý lưu trú và ẩm thực
Vì động nằm ngay gần khu trung tâm thành phố nên du khách có vô vàn lựa chọn về nơi ở, từ resort, khách sạn cao cấp đến nhà nghỉ bình dân. Dưới đây là một số địa điểm lưu trú được gợi ý:
- KL Retreat Hotel: Giá từ 350.000 VND/đêm hoặc 150.000 VND/2 giờ
- Nhà khách Z111: Từ 250.000 VND/đêm
- Khách sạn Phượng Hoàng: Từ 400.000 VND/đêm
- Khách sạn Palm Thanh Hóa: Từ 500.000 VND/đêm
- Dai Viet Hotel: Từ 600.000 VND/đêm
- Xứ Thanh Eco Village: Từ 600.000 VND/đêm
- Mường Thanh Grand Thanh Hóa: Từ 800.000 VND/đêm
- Meliá Vinpearl Thanh Hóa: Từ 1.100.000 VND/đêm
Về ẩm thực, ở khu vực Hàm Rồng và vùng lân cận nổi tiếng với các món ẩm thực đồng quê và đặc sản dân dã. Bạn có thể thưởng thức tại các hàng quán như:
- Nhà hàng Đồng Xanh, nhà hàng Đồng Quê – Ba Cô: Nổi bật với các món vùng quê đặc sắc như ếch, lẩu ốc, lẩu riêu cua, cá nướng, gà nướng lu, gỏi rau má…
- Nhà hàng dê Thành Đạt, nhà hàng thịt dê Thái Sơn, nhà hàng Đệ Nhất Dê: Thưởng thức ẩm thực dê núi thơm ngon, giàu dinh dưỡng.
- Các quán bánh cuốn Thanh Hóa, cháo lươn, bánh khoái, chả tôm,… dọc tuyến đường Đinh Hương, Bà Triệu, Quốc lộ 10 và các tuyến đường xung quanh.
Gợi ý lịch trình khám phá trọn vẹn quanh động
Buổi sáng:
- Tham quan Động Tiên Sơn – Hàm Rồng, chiêm ngưỡng cảnh quan kỳ vĩ và dâng hương tại chùa Tiên Sơn.
- Dạo chơi Thung lũng hoa Tiên Sơn, picnic hoặc chụp ảnh check-in.
Buổi chiều:
- Ghé thăm các điểm tham quan lân cận gồm Thiền viện Trúc Lâm Hàm Rồng,Đông Sơn cổ tự.
- Khám phá cầu Hàm Rồng lịch sử
- Di chuyển vào trung tâm, tham quan tượng đài Lê Lợi và dạo chơi tại quảng trường Lam Sơn.
Buổi tối: Thưởng thức ẩm thực thành phố và nghỉ ngơi.
Động Tiên Sơn – Vĩnh Lộc: Vẻ đẹp cổ kính bên Thành nhà Hồ
Vị trí, di chuyển
Động Tiên Sơn – Vĩnh Lộc nằm ở địa phận xã Biện Thượng (xã Vĩnh An, huyện Vĩnh Lộc cũ), cách khu vực trung tâm tỉnh Thanh Hoá khoảng 40km về phía Tây Bắc. Đây là khu vực thuộc cụm danh thắng núi Kim Sơn, vị trí ven tả ngạn sông Mã và gần vùng lõi của quần thể di sản Thành nhà Hồ, rất thuận tiện để kết hợp tham quan.
Du khách có thể di chuyển đến đây bằng ô tô hoặc xe máy theo Quốc lộ 45B. Sau đó men theo chân núi Thung Vinh và đi bộ lên hơn 200 bậc đá để vào được cửa động.

Lịch sử hình thành
Hang động này được hình thành từ quá trình kiến tạo địa chất kéo dài hàng triệu năm, tạo nên một hệ thống nhũ đá, măng đá độc đáo. Vị trí của nó nằm trên một ngọn núi đá vôi thuộc dãy núi Kim Sơn, được bao bọc bởi thảm thực vật xanh tươi và những đầm nước rộng lớn.
Nhờ cảnh quan non nước hội tụ nên nơi đây hiện được xem là một rong những hang động đẹp nhất của xứ Thanh, đồng thời là điểm dừng chân lý tưởng cho những du khách muốn khám phá vẻ kỳ vĩ của núi non Bắc Trung Bộ.
Không gian, cảnh quan bên trong hang động
Tuy không rộng lớn như động ở Hàm Rồng, Động Tiên Sơn ở Biện Thượng lại mang một vẻ đẹp nguyên sơ, kỳ bí hơn. Nơi đây sở hữu một hệ thống phức tạp với bảy hang động lớn nhỏ thông nhau, trong đó động Ngọc Kiều là hang lớn nhất với chiều dài hơn 50m và chiều rộng gần 20m.
Các đường ngách nhỏ trong động cũng được điểm tô bằng những khối nhũ lấp lánh với hình thù và dáng vẻ đa dạng, cùng các cột đá và phiến đá khổng lồ đầy ấn tượng, tất cả tạo nên vẻ đẹp mê mẩn và níu chân du khách. Đặc biệt, có một suối nước nhỏ chảy qua động, được gọi là suối Tiên, tạo nên không khí mát lạnh, trong lành.
Điểm đặc biệt và trải nghiệm
Với vẻ đẹp được thiên nhiên ưu ái, hang động này là điểm đến lý tưởng cho những người yêu thích khám phá và “chữa lành”với nhiều hoạt động đáng nhớ:
- Trekking lên cửa động: Hành trình men theo chân núi Thung Vinh, leo lên hàng trăm bậc đá tự nhiên để đến đích. Dọc đường đi, du khách sẽ được chiêm ngưỡng những dàn hoa giấy rực rỡ và các cây cổ thụ tạo thành những vòm cảnh quan tuyệt đẹp.
- Chiêm ngưỡng kỳ quan đá vôi: Hệ thống nhũ đá vôi tuyệt đẹp, đặc biệt là những khối nhũ có hình dáng độc đáo như san hô lộng lẫy dọc theo lối đi “đường lên tiên cảnh”.
- Tìm hiểu văn hoá tâm linh: Du khách có thể thành kính chiêm bái pho tượng Phật Quan Âm bằng đá tọa trên đài sen
- Ngắm toàn cảnh danh thắng Kim Sơn: Từ động, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn cụm danh thắng Kim Sơn hùng vĩ với dãy núi đá gồm 29 ngọn nối tiếp nhau như một bức trường thành khổng lồ chạy dọc sông Mã.
- Du thuyền trên đầm nước: Trải nghiệm du thuyền trên đầm nước rộng hàng trăm hecta, len lỏi giữa vườn cây bạch lá vàng, những hàng hoa súng nở rộ, tham quan động nước Kim Sơn (động Ngọc Hồ)
- Chiêm ngưỡng con suối ấu tuyệt đẹp, uốn mình bên những rặng cây thuỷ mặc và phản chiếu sắc tím hồng của những bông hoa súng, mang đến khung cảnh tựa như tranh vẽ.
- Kết hợp tham quan các điểm lân cận: Quần thể chùa Linh Ứng ngay trên vách núi, khu di tích Thành nhà Hồ.
Lưu ý khi tham quan
- Giá vé: 140.000 VND/người, bao gồm cả dịch vụ du thuyền.
- Thời điểm thích hợp: Có thể tham quan vào bất cứ thời điểm nào trong năm, nhưng nên tránh những ngày mưa lớn để đường đi dễ dàng hơn.
- Lưu ý: Đường vào động có thể hơi khó đi, nên chuẩn bị giày dép thoải mái, phù hợp cho việc đi bộ và leo trèo.
Gợi ý lưu trú và ẩm thực
Về lưu trú, có nhiều lựa chọn đa dạng ở khu vực gần động và vùng lân cận dành cho du khách với giá từ 250.000 VND/đêm như:
- Nhà nghỉ dọc Quốc lộ 217: Một số lựa chọn bình dân như nhà nghỉ Tri Phương.
- Khách sạn gần Thành nhà Hồ: Gồm khách sạn Mỹ Hạnh, Mai Anh, Đức Thành, Đại An Thạch Thành,… các cơ sở lưu trú nhỏ đến trung bình, đầy đủ tiện nghi cơ bản, thuận tiện di chuyển.
- Làng du lịch Yên Trung: Không gian nghỉ dưỡng đậm chất làng quê Bắc Bộ với nhiều tiện ích và hoạt động trải nghiệm bình dị về nghề nông.
- Hùng Thắng 3: Khu tổ hợp kết hợp nhà nghỉ, nhà hàng, cà phê, karaoke và bến xe.
Về ẩm thực, đây sẽ là cơ hội để du khách thưởng thức ẩm thực đồng quê xứ Thanh, vốn nức tiếng với những món ăn mộc mạc nhưng đầy cuốn hút như:
- Ốc nhồi Đa Bút, thịt dê núi, gà đồi, củ ấu Vĩnh An: Những món ăn trứ danh được phục vụ tại nhiều nhà hàng ở Vĩnh Lộc như nhà hàng Tiên Sơn, nhà hàng dê núi Quý Lộc, nhà hàng gà đồi Mạnh Hà
- Chè lam Phủ Quảng: Đặc sản lâu đời gắn với vùng đất Vĩnh Lộc, dẻo thơm, ngọt bùi từ nếp cái hoa vàng, mật mía, gừng, lạc. Bạn có thể tìm mua tại các hàng quán và chợ trong vùng.
- Bánh răng bừa (bánh tẻ): Loại bánh dân dã, gói trong lá dong, mềm dẻo, nhân mộc nhĩ thịt băm, mang đậm hương vị quê nhà.
Gợi ý lịch trình khám phá trọn vẹn quanh động
Buổi sáng:
- Tham quan Thành nhà Hồ, chiêm ngưỡng công trình kiến trúc đá độc đáo và tìm hiểu về triều đại nhà Hồ.
- Ghé thăm Đàn tế Nam Giao và đền thờ nàng Bình Khương
Buổi chiều: Khám phá Động Tiên Sơn – Vĩnh Lộc và trải nghiệm du thuyền trên đầm nước Kim Sơn.
Buổi tối: Thưởng thức ẩm thực địa phương và nghỉ đêm tại Vĩnh Lộc.
Thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho Thanh Hóa hai “bảo tàng đá” sống động và quý giá. Dù lựa chọn khám phá địa điểm nào, cả hai Động Tiên Sơn đều hứa hẹn mang đến cho bạn những trải nghiệm đáng nhớ về vẻ đẹp kỳ diệu của tạo hóa nơi đây. Hãy lên kế hoạch và khởi hành ngay để tự mình chinh phục và thả hồn giữa chốn tiên cảnh “độc nhất vô nhị” này!
