Đền Độc Cước, ngôi đền linh thiêng gắn liền với truyền thuyết huyền bí và lòng tôn kính của bao thế hệ. Du khách đến đây không chỉ được chiêm bái, cầu an mà còn có dịp khám phá một công trình kiến trúc cổ kính giữa khung cảnh nên thơ của biển Sầm Sơn.
Đền Độc Cước nằm ở đâu tỉnh Thanh Hóa?
Đền Độc Cước nằm trên đỉnh núi Cổ Giải thuộc dãy núi Trường Lệ, ngay sát bãi biển Sầm Sơn. Với vị trí “tựa sơn hướng thủy”, một bên là núi xanh trùng điệp, một bên là biển cả bao la, ngôi đền trở thành điểm đến không thể bỏ qua cho du khách khi đến du lịch tại Sầm Sơn. Được xây dựng từ thế kỉ 13-14, đến nay mặc dù đã trải qua nhiều lần trùng tu nhưng ngôi đền vẫn giữ được nét rêu phong, cổ kính và sự linh thiêng vốn có.
Không chỉ nổi tiếng bởi không gian linh thiêng, đền còn mang vẻ đẹp hòa quyện giữa thiên nhiên và kiến trúc cổ, tạo nên một khung cảnh vừa hùng vĩ vừa trữ tình. Với những giá trị đặc biệt ấy, năm 2020, đền Độc Cước (cùng những địa danh khác như Núi Trường Lệ, Đền Độc Cước, Hòn Trống Mái, Đền Tô Hiến Thành, Đền Cô Tiên) nằm trong khu Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Sầm Sơn đã được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt tại Thanh Hóa.
Sự tích kì bí về Đền Độc Cước
Ngôi đền gắn liền với truyền thuyết về chàng trai khổng lồ Độc Cước hay còn gọi là “Chu Minh thánh vị”, người có sức mạnh phi thường, một mình chống lại quái vật biển cả để bảo vệ dân làng. Người dân kể lại rằng thuở xa xưa, một trận đại hồng thủy dữ dội đã nhấn chìm tất cả xuống biển, trong đó có cả một người phụ nữ đang mang thai gần ngày sinh nở.
Sau cơn cuồng nộ của sóng gió, thi thể bà được sóng đưa dạt vào bờ làng Kẻ Trường. Thương tiếc trước số phận nghiệt ngã, dân làng đã vun đất đá chôn cất, từ đó mà dãy Trường Lệ hình thành.
Điều kỳ diệu là từ trong bụng người mẹ, một cậu bé khôi ngô tuấn tú cất tiếng khóc chào đời. Cậu lớn lên thành một chàng trai khôi vạm vỡ, có sức mạnh phi thường và tấm lòng nhân hậu, luôn che chở, giúp đỡ dân làng. Nhưng rồi, tai họa ập đến khi lũ quái vật biển kéo tới, gieo rắc kinh hoàng và sát hại người dân vô tội.
Trước hiểm nguy ấy, chàng trai đã đưa ra một quyết định phi thường: xé đôi thân mình. Một nửa lao ra khơi chiến đấu, nửa kia ở lại trên hòn Cổ Giải để tiếp tục bảo vệ người dân. Dấu chân khổng lồ của chàng in sâu vào vách đá, còn lưu lại vĩnh hằng như minh chứng cho sự hy sinh ấy. Thế rồi, nhân dân biết ơn lập đền thờ ngay trên núi để tưởng nhớ công lao trời biển của ông.
Truyền thuyết ấy không chỉ làm nên nét huyền bí cho Đền Độc Cước, mà còn gửi gắm khát vọng vươn khơi bám biển, tinh thần quả cảm và niềm tin vào sự che chở của thần linh của người dân nơi đây.
Chiêm ngưỡng kiến trúc độc đáo của đền Độc Cước
Trải qua nhiều lần tu bổ, Đền Độc Cước vẫn giữ được nét cổ kính, uy nghiêm. Cổng đền mang phong cách kiến trúc thời Nguyễn, hai bên là tượng hai vệ pháp oai vệ. Đối diện là hai tượng hình voi chầu, tạo cảm giác vừa cổ kính vừa thần bí. Bên trong, chính điện thờ tượng thần Độc Cước oai phong lẫm liệt, gợi nhắc về sức mạnh bất diệt.
Ngoài chính điện, quần thể đền còn có hậu cung, khu thờ Mẫu và các gian thờ các vị thần linh khác. Hậu cung là không gian linh thiêng nhất của đền Độc Cước. Gian ngoài hậu cung thờ tượng thần Độc Cước bằng gỗ đen bóng, chỉ có một nửa thân người nhưng vẫn toát lên vẻ uy nghi, tay cầm búa sừng sững như sẵn sàng bảo vệ dân làng. Hai bên tượng là hai ngai thờ Tô Hiến Thành và Hoàng Minh Tự – những vị phúc thần được phối thờ, làm tăng thêm sự trang trọng và linh thiêng cho hậu cung.
Đặc biệt, khu vực cung cấm, nơi được coi là “trái tim” của đền chỉ mở cửa một lần trong năm. Tại đây có khám thờ đặt ngai vàng khắc bốn chữ triện son thếp vàng “Chu Minh thánh vị”. Bên trong vẫn còn lưu giữ 8 sắc phong quý báu của các triều đại phong kiến, được cẩn trọng bảo quản trong hộp gỗ. Ngay dưới khám, dấu chân khổng lồ in hằn trên đá của thần Độc Cước khiến không gian thêm phần huyền bí và linh ứng.
Phía bên phải là tháp Nghinh Phong cổ kính, còn gọi là tòa phương đình, được xây dựng từ hàng trăm năm trước. Bên trái đền là phủ Mẫu thờ Tam Tòa Thánh Mẫu, công trình được phục dựng vào năm 1992, góp phần hoàn thiện không gian tín ngưỡng nơi đây.
Cẩm nang đi lễ đền Độc Cước cho ai chưa biết
Thời gian thích hợp
Du khách có thể đến Đền Độc Cước quanh năm, nhưng nhộn nhịp nhất là mùa lễ hội từ tháng Giêng đến tháng Ba âm lịch. Đây là dịp nhân dân và du khách thập phương nô nức dâng hương cầu tài, cầu lộc, kết hợp vui chơi du xuân.
Lễ hội Đền Độc Cước
Hằng năm, vào ngày 16 tháng 2 âm lịch, người dân vùng biển Sầm Sơn lại long trọng tổ chức lễ hội cầu phúc đền Độc Cước. Đây là dịp tưởng nhớ vị thần Độc Cước cùng các bậc tiền nhân có công bảo vệ dân làng, đồng thời gửi gắm ước vọng về một năm mới mưa thuận gió hòa, ngư dân ra khơi thuận lợi, khoang thuyền đầy tôm cá và du lịch địa phương ngày càng hưng thịnh.
Phần nghi lễ được tiến hành trang nghiêm với rước kiệu, tế lễ, dâng hương, mang ý nghĩa tri ân và cầu nguyện cho quốc thái dân an, mùa màng trù phú, cuộc sống an lành. Sau phần lễ, không khí trở nên rộn ràng hơn với các trò chơi dân gian và hoạt động thể thao: vật, kéo co, cờ người, đi cà kheo…, tái hiện nếp sinh hoạt truyền thống của cư dân vùng biển. Lễ hội khép lại bằng nghi thức cắt bánh Dày, biểu trưng cho sự sung túc và đoàn kết cộng đồng.
Du khách có thể đến chiêm bái tại Đền Độc Cước vào khoảng thời gian này để cảm nhận không khí náo nhiệt với những hoạt động thể hiện chiều sâu văn hóa, tín ngưỡng.
Sắm lễ dâng hương
Du khách khi đến chiêm bái và hành hương tại Đền Độc Cước có thể chuẩn bị lễ chay hoặc lễ mặn. Người dân có thể chuẩn bị từ trước hoặc mua tại các hàng quán gần đền. Quan trọng nhất là sự thành tâm, bởi theo quan niệm dân gian, thần linh chứng lễ ở tấm lòng chứ không câu nệ hình thức.
Những điều nên cầu tại đền
Người dân thường đến Đền Độc Cước để cầu bình an, may mắn, thuận lợi trong cuộc sống, đặc biệt là cầu cho sự bình yên của biển cả và hành trình ra khơi của ngư dân. Đây cũng là nơi nhiều người gửi gắm mong ước về công danh, tài lộc.
Lưu ý khi đi lễ
- Ăn mặc lịch sự, gọn gàng, giữ thái độ trang nghiêm khi vào đền.
- Không xô đẩy, chen lấn, đảm bảo không gian thanh tịnh cho mọi người.
- Khi tham quan, hãy dành chút thời gian ngắm cảnh biển Sầm Sơn từ trên cao, để cảm nhận hết vẻ đẹp của đất trời nơi đây.
Tour, tuyến du lịch kết hợp khi đi Đền Độc Cước
Một chuyến tham quan Đền Độc Cước thường chỉ mất nửa ngày, vì vậy du khách có thể kết hợp thêm nhiều điểm đến nổi bật khác:
- Đền Độc Cước – Đền Cô Tiên – Hòn Trống Mái: Đây là các địa điểm tâm linh, thắng cảnh nổi tiếng trên núi Trường Lệ, chỉ cách Đền Độc Cước vài km, thuận tiện để tham quan, du lịch kết hợp.
- Đền Độc Cước – Quảng trường biển Sầm Sơn – Phố đi bộ chợ đêm Sầm Sơn: Đây là tour du lịch rất phù hợp cho những ai ưa thích trải nghiệm và nghỉ dưỡng. Vào buổi sáng, bạn có thể chiêm bái Đền Độc Cước, trưa thưởng thức hải sản tại bãi biển Sầm Sơn. Chiều tắm biển và dạo chợ đêm lung linh, rực rỡ, hoặc dạo bộ tại con đường quảng trường ven biển đẹp nhất Sầm Sơn, rộng 2ha, được trang hoàng những trụ cây với họa tiết hoa văn trống đồng và hệ thống chiếu sáng hiện đại.
- Đền Độc Cước – Đền Bà Triều – Sun World Sầm Sơn: Du khách có thể kết hợp trải nghiệm tắm biển Sầm Sơn, nghỉ dưỡng và tận hưởng những hoạt động giải trí tại khu du lịch đẳng cấp quốc tế Sun World và du lịch tâm linh đền Độc Cước, đền Bà Triều – nơi thờ Bà Triều là vị tổ sư nghề dệt săm súc (một loại ngư cụ đánh bắt tôm cá, hải sản) của làng.
Ăn uống, nghỉ ngơi khi đi Đền Độc Cước
- Ẩm thực: Vì Đền Độc Cước nằm ngay cạnh bãi biển Sầm Sơn nên du khách tới đây không thể bỏ qua các món ăn từ hải sản tươi sống như tôm sú, cua biển, mực, ngao, bề bề… Ngoài ra, du khách nên thử nem chua Thanh Hóa, chả tôm, bánh cuốn tại các quán ăn đặc sản trong thành phố.
Một số nhà hàng nổi tiếng bạn có thể chọn lựa như: nhà hàng hải sản Phúc Lê – Sầm Sơn, Dragon Sea Hotel Sầm Sơn, Buffet hải sản Anh Quân, nhà hàng hải sản Gia Hưng, nhà hàng Sơn Hà,.. … đều có thực đơn phong phú và giá cả niêm yết.
- Nghỉ dưỡng: Du khách có thể chọn khách sạn ven biển: Thanh Hóa Pearl Hotel & Resort; Marina Resort Sầm Sơn; Ala Carte Sầm Sơn Hotel; FLC Sầm Sơn Beach & Golf Resort cho chuyến nghỉ dưỡng cao cấp, hoặc các nhà nghỉ/khách sạn 2-3 sao quanh đường Hồ Xuân Hương, Thanh Niên phù hợp với túi tiền vừa phải.
Nếu có dịp đặt chân đến Thanh Hóa, hãy ghé thăm Đền Độc Cước, để lắng nghe huyền thoại, chiêm ngưỡng cảnh đẹp và yên bình chốn tâm linh.
