Đặc sản Thanh Hóa là sự giao thoa độc đáo giữa ba vùng miền gồm miền biển trù phú với hải sản tươi ngon, miền đồng bằng giàu nguyên liệu dân dã và miền núi với sản vật tự nhiên phong phú. Sự đa dạng này đã tạo nên một bản đồ ẩm thực đặc sắc, khiến những món đặc sản xứ Thanh vừa gần gũi, vừa mới lạ trong mắt thực khách.
Tinh hoa đặc sản đồng bằng Thanh Hóa phải thử
Ẩm thực đồng bằng Thanh Hóa gắn liền với những món ăn dân dã, đậm vị quê nhà nhưng cũng đủ ngon miệng để làm xiêu lòng mọi thực khách. Một số tinh hoa đặc sản Thanh Hóa vùng đồng bằng phải thử gồm:
Nem chua
Đặc sản Thanh Hóa trứ danh, phổ biến khắp toàn tỉnh và bắt nguồn từ các phố Trường Thi, Cầu Sâng, Lò Chum, Đông Hương, Cầu Bố. Nhờ quá trình lên men tự nhiên, nem mang vị chua dịu đặc trưng, xen chút cay nồng, mùi thơm của tỏi và độ giòn sần sật từ bì heo. Giá nem chua dao động từ 20.000 – 50.000VNĐ/chục, là món ăn phải thử khi đến Thanh Hóa.
Nem nướng Thọ Xuân
Nem nướng Thọ Xuân đặc trưng bởi hương thơm lá ổi, lá đinh lăng quyện cùng vị ngọt béo đậm đà của thịt nướng than hồng. Đặc sản có nguồn gốc từ làng nghề Thọ Xuân với công thức truyền thống gìn giữ lâu đời. Nem nướng được bán với giá 7.000 – 10.000VNĐ/chiếc, thưởng thức tại các khu chợ hay mua về làm quà.
Bánh lá răng bừa
Món bánh đặc sản Thanh Hóa tại những vùng quê với hình dáng giống như chiếc răng bừa, gói trong lá dong xanh mướt. Bên trong là nhân thịt băm, mộc nhĩ, hành khô, hấp chín tỏa ra mùi thơm ngậy của mỡ hành hòa cùng hương lá dong, lá chuối. Với giá chỉ 2.000 – 3.000VNĐ/chiếc, bánh lá răng chính là món ăn ngon – bổ – rẻ.
Bánh gai Tứ Trụ
Món bánh đặc sản Thanh Hóa, là niềm tự hào của người dân vùng đất Lam Kinh, Thọ Xuân. Bánh có lớp vỏ đen óng từ lá gai giã nhuyễn, dẻo thơm bao bọc phần nhân gồm đậu xanh, dừa nạo, thịt mỡ và mật mía. Với giá 5.000 – 7.000VNĐ/chiếc, bánh gai Tứ Trụ vừa là thức quà quê bình dị vừa là món quà biếu ý nghĩa.
Bánh cuốn
So với bánh cuốn ở miền Bắc, bánh cuốn Thanh Hóa có phần vỏ dày hơn, mềm mướt, cuốn cùng nhân thịt, mộc nhĩ và tôm nõn đậm đà. Bánh được rắc thêm hành phi vàng ruộm, ăn kèm nước mắm pha chua cay mặn ngọt vừa miệng. Giá cả bánh cuốn rất rẻ, chỉ khoảng 20.000 – 30.000VNĐ/suất đủ no cho bữa sáng.
Chả tôm
Đặc sản Thanh Hóa với phần nhân tôm tươi giã nhuyễn cùng thịt băm, hành khô gói trong bánh phở. Khi ăn kèm rau sống và nước chấm chua ngọt, tạo nên hương vị giòn dai, ngọt bùi xen lẫn mùi khói than thơm lừng. Giá mỗi suất chả tôm thường khoảng 50.000 – 70.000VNĐ, không thể bỏ lỡ khi đi du lịch xứ Thanh.
Bánh khoái tép
Món bánh gắn với nhiều làng quê ven sông Mã, lớp vỏ giòn vàng, phần nhân là tép đồng rim, kết hợp cùng giá đỗ, rau bắp cải thái sợi. Khi ăn có thể cảm nhận được vị giòn rụm và ngọt béo hòa quyện với nước mắm tỏi ớt cay nồng. Chỉ với 10.000 – 15.000VNĐ/chiếc, bánh khoái tép trở thành món ăn vặt lý tưởng vào buổi chiều.
Cháo lươn
Lươn được làm sạch, xào kỹ cùng nghệ, ớt và tiêu rồi cho vào cháo nấu loãng, ăn kèm rau răm, hành tây thái sợi. Vị ngọt thanh của cháo, cay ấm của gia vị cùng thịt lươn mềm thơm khiến món ăn này hợp cả buổi sáng lẫn buổi tối. Giá một bát cháo lươn khoảng 30.000 – 40.000VNĐ/bát, là đặc sản Thanh Hóa quen thuộc trong các chuyến foodtour.
Chè lam Phủ Quảng
Đặc sản Thanh Hóa truyền thống gắn liền với vùng đất Thạch Thành, được làm từ nếp cái hoa vàng, mật mía, gừng tươi và lạc rang, chè lam mang hương vị dẻo bùi, ngọt ngào, thoảng chút cay ấm. Đây là là thức quà mang đậm hồn quê, thích hợp để nhâm nhi cùng chén trà nóng hoặc mua về làm quà. Giá chè lam Phủ Quảng rất hợp lý, khoảng 20.000 – 40.000VNĐ/gói.
Khám phá đặc sản độc đáo vùng cao xứ Thanh
Đặc sản vùng cao Thanh Hóa là những món ăn mang hương vị mộc mạc, gắn liền núi rừng nhưng lại vô cùng đặc sắc. Không chỉ là các món ăn, những món đặc sản Thanh Hóa này còn là một phần văn hóa, phản ánh nếp sống của đồng bào dân tộc.
Canh lá đắng
Món canh gắn liền với đời sống của đồng bào Thái, Mường. Canh được nấu từ lá đắng rừng cùng thịt, cá hoặc lòng bò, mang vị đắng ban đầu nhưng càng ăn lại càng thấy vị hậu ngọt tinh tế. Đây không chỉ là món ăn giải rượu hiệu quả mà còn thể hiện văn hóa ẩm thực của đồng bào.
Cơm lam
Cơm lam dùng gạo nếp cái hoa vàng cho vào ống tre non, nướng trên than hồng giúp tạo thớ cơm dẻo mềm, thoảng mùi tre núi, ăn kèm muối vừng hoặc muối lạc. Giá mỗi ống cơm lam khoảng 10.000 – 20.000VNĐ/ống, được bán phổ biến tại các phiên chợ vùng cao.
Măng đắng
Đặc sản Thanh Hóa vùng cao sử dụng măng rừng tươi để luộc, nướng hoặc xào. Mỗi cách chế biến đều giữ trọn vị đăng đắng tự nhiên rồi và hậu vị ngọt độc đáo. Món ăn xuất hiện trong những bữa tiệc đãi khách, thể hiện sự chân tình của người dân bản địa. Giá măng đắng tươi khoảng 20.000 – 40.000VNĐ/kg tùy mùa, du khách đi chợ phiên có thể mua về làm quà.
Thịt trâu lá lồm
Món ăn mang đậm hồn cốt núi rừng, thịt trâu tươi được thái lát mỏng, tẩm ướp gia vị kỹ càng rồi gói trong lá lồm chua, sau đó nướng trên than hồng. Khi chín, từng thớ thịt vừa mềm vừa săn chắc, thấm vị chua thanh hòa quyện với vị đậm đà của gia vị. Đây là món ăn thể hiện sự khéo léo trong cách chế biến của đồng bào Thái.
Vịt Cổ Lũng
Đặc sản Thanh Hóa gắn với vùng đất Bá Thước, du khách nhất định phải thử khi đến đây. Món ăn sử dụng giống vịt nuôi thả tự nhiên ở thung lũng Cổ Lũng, thịt chắc, ngọt, da mỏng và ít mỡ. Vịt có thể chế biến theo nhiều cách như luộc, nướng, quay, mỗi cách sẽ mang đến một trải nghiệm vị giác khác nhau.
Canh uôi
Món ăn truyền thống của đồng bào Thái ở Thường Xuân và Bá Thước. Canh được nấu từ nhiều loại rau rừng, hoa chuối, măng non kết hợp cùng hạt dổi, mắc khén tạo vị bùi béo, thơm và thoảng vị cay nồng. Canh uôi gắn với đời sống sinh hoạt người Thái và hiện rõ nét ẩm thực độc đáo nơi vùng cao.
Đặc sản vùng biển Thanh Hóa ngon nức tiếng
Ẩm thực vùng biển Thanh Hóa mang đậm hương vị tự nhiên và nét tinh tế riêng. Du khách đến các vùng biển, khu du lịch biển có thể thưởng thức đặc sản Thanh Hóa như:
Hải sản tươi sống
Các loại hải sản tươi sống ở Thanh Hóa được đánh bắt trực tiếp và chế biến đa dạng thành cùng gia vị bản địa tạo nên mùi vị đặc trưng:
- Tôm sú, tôm he: Chắc thịt, ngọt đậm, thường được chế biến thành tôm nướng, hấp hoặc rim me.
- Cua và ghẹ biển: Nhiều thịt, gạch béo ngậy, ngon nhất khi hấp sả ớt hoặc rang me.
- Mực nhảy: Món ăn “hot trend” tại Sầm Sơn, ngon nhất khi ăn sống chấm cùng nước sốt cay the, không hề tanh.
- Cá thu, cá ngừ: Tươi rói, chế biến thành cá nướng, sốt cà chua hay kho rim đậm đà.
- Ngao, ốc, sò, hàu sữa: Thơm ngọt, nhiều dưỡng chất, thích hợp để nướng mỡ hành hoặc nấu cháo.
- Bề Bề: Thịt chắc, ngọt, chế biến rang muối, rang me, hấp bia đều ngon.
- Sứa biển: Nộm sứa biển đặc sản biển Hải Tiến giàu dinh dưỡng với vị thanh mát, giòn ngon, dai sần sật.
Hải sản khô và sản phẩm chế biến sẵn
Ngoài hải sản tươi, đặc sản Thanh Hóa vùng biển còn nổi tiếng với các loại hải sản khô và sản phẩm chế biến sẵn:
- Cá thu một nắng: Thịt chắc, phơi vừa đủ nắng nên vẫn giữ vị ngọt tự nhiên, khi nướng hoặc chiên đều rất đưa cơm.
- Mực khô, mực một nắng: Dẻo ngọt, thơm nồng mùi biển, được ưa chuộng trong các bữa nhậu hay làm quà biếu.
- Nước mắm Do Xuyên, Ba Làng: Chế biến tỉ mỉ, ủ chượp theo phương pháp thủ công, vị đậm đà, hậu vị ngọt bùi, thơm đặc trưng.
- Mắm tôm, mắm tép Hà Yên: Hương vị nồng nàn, dùng chấm hoặc làm gia vị kho cá, rim thịt.
Gợi ý lịch trình thưởng thức đặc sản Thanh Hóa
Để có thể cảm nhận trọn vẹn đặc sản Thanh Hóa, du khách có thể kết hợp hành trình trong 3 – 4 ngày, mỗi ngày là một trải nghiệm ẩm thực gắn liền với từng vùng miền khác nhau.
Ngày 1: Khám phá món ăn vặt ở trung tâm Thanh Hóa
Bắt đầu tại trung tâm Thanh Hóa, du khách có thể ghé các khu phố và chợ ẩm thực để thưởng thức món ăn vặt như cháo lươn, nem nướng, bánh cuốn, chả tôm nướng hay bánh khoái. Sau đó, có thể chọn mua nem chua, chè lam về làm quà.
Ngày 2: Đi biển thưởng thức hải sản
Tiếp tục đến biển Sầm Sơn, Hải Tiến hay Hải Hòa để tận hưởng hải sản tươi ngon như mực nhảy, ghẹ hấp, ngao xào, cá thu nướng. Chiều tối dạo các khu chợ hải sản hay chợ đêm để mua hải sản khô như mực một nắng, mắm tép, cá chỉ vàng về làm quà.
Ngày 3: Lên vùng cao thưởng thức món ngon núi rừng
Cuối hành trình, du khách có thể ghé thăm vùng cao Thanh Hóa thưởng thức đặc sản của đồng bào Thái, Mường. Cơm lam nướng ống tre, măng đắng, canh lá đắng, thịt trâu lá lồm là những món ăn mang hương vị mộc mạc, mới lạ của ẩm thực vùng cao.
Không chỉ đơn thuần là những món ăn, đặc sản Thanh Hóa còn gói trọn văn hóa và tinh thần của người dân nơi đây. Với hương vị đậm đà, cách chế biến cầu kỳ nhưng vẫn giữ nét mộc mạc, ẩm thực xứ Thanh trở thành dấu ấn khó quên, thu hút đông đảo du khách ghé thăm thưởng thức và tìm mua làm quà.
Đừng quên lưu lại danh sách để thưởng thức đặc sản chuẩn vị nếu có cơ hội ghé thăm Thanh Hóa nhé!
