Bánh nhè – món quà quê mang hương vị ngọt lành, giản dị như chính con người xứ Thanh. Nhỏ nhắn, mộc mạc, nhưng mỗi chiếc bánh lại chứa đựng cả sự khéo léo của đôi bàn tay và hồn quê thấm đượm trong từng nguyên liệu. Một thức quà dân dã mà bất cứ ai nếm thử đều thấy bâng khuâng, như được trở về với ký ức tuổi thơ nơi miền quê yên bình.
Nguồn gốc ra đời của bánh nhè Thanh Hóa
Bánh nhè là một trong những món bánh dân gian lâu đời của xứ Thanh, nhưng cho đến nay, nguồn gốc chính xác của nó vẫn chưa có tài liệu ghi chép cụ thể. Người dân địa phương chỉ truyền miệng rằng, bánh nhè xuất hiện từ những ngày tháng gian khó, khi cuộc sống còn vất vả, người nông dân đã tận dụng những nguyên liệu sẵn có trong vườn nhà để làm nên món bánh này.
Một số người lớn tuổi kể rằng, bánh nhè vốn là món quà quê dành cho trẻ nhỏ mỗi khi đến mùa gặt, khi lúa nếp mới thơm dẻo, đậu xanh vừa thu hoạch. Về sau, bánh dần xuất hiện trong mâm cỗ ngày Tết, ngày rằm, rồi trở thành món quà gắn bó với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ người Thanh Hóa.
Giới thiệu đôi nét về bánh nhè Thanh Hóa
Bánh nhè Thanh Hóa mang dáng vẻ mộc mạc, dân dã, đã theo bước chân bao thế hệ và được gìn giữ như một nét tinh hoa ẩm thực quê nhà. Không chỉ đơn thuần là món quà vặt mà còn là sự kết tinh của hồn quê đồng ruộng, sông nước – nơi đã nuôi dưỡng biết bao ký ức tuổi thơ, để rồi mỗi khi nhắc đến, lòng người xa xứ lại bồi hồi thương nhớ.
Nguồn gốc tên gọi “bánh nhè” đến nay vẫn còn là một ẩn số. Có người cho rằng chữ “nhè” gợi đến sự mềm mại, nhẹ nhàng trong cấu trúc của bánh, vừa gợi hình, vừa gợi cảm xúc.
Điểm làm nên sức hút của loại bánh này chính là hương vị đặc biệt: lớp vỏ mềm mịn, dẻo dai, nhân đậu xanh bùi béo, quyện cùng mật mía ngọt thanh và thoang thoảng hương gừng ấm nồng. Món ăn đặc sản thể hiện sự khéo léo và sáng tạo của người dân xứ Thanh trong việc nâng niu những nguyên liệu bình dị, để làm nên thức quà vừa giản đơn vừa giàu giá trị văn hóa.
Giá trị lan tỏa bản sắc quê hương của bánh nhè
Dù cùng là một loại bánh làm từ bột nếp nhưng không giống bánh chay Hà Nội, bánh ngào Nghệ An hay bánh trôi – bánh mật vùng Bắc Trung Bộ mà bánh nhè xứ Thanh lại mang một bản sắc riêng khó trộn lẫn.
Điểm làm nên sự khác biệt nằm ở điểm kết hợp tinh tế giữa nhân đậu xanh bùi béo, dừa nạo ngọt thơm và đặc biệt là vị ngọt thanh từ mật mía Thanh Hóa – thứ “gia vị vàng” được người dân nơi đây coi như linh hồn của món ăn, tạo nên sắc nâu óng ả và hương vị mộc mạc khó cưỡng.
Ngày nay, nhiều thợ nghề truyền thống ở Thanh Hóa vẫn gìn giữ bí quyết làm bánh với cách chế biến thủ công. Bên cạnh đó, các cơ sở sản xuất đã cải tiến khâu đóng gói và bảo quản, giúp bánh không chỉ hiện diện trong chợ quê mà còn xuất hiện tại các hội chợ, lễ hội văn hóa – du lịch trong và ngoài tỉnh.
Nhờ các sự kiện quảng bá sản phẩm OCOP, nhiều du khách lần đầu biết đến món ăn đặc sản này và lựa chọn để làm quà tặng. Từ một món quà quê mộc mạc, bánh nhè đang dần trở thành “đại sứ ẩm thực” đưa hương vị và hồn quê Việt lan tỏa rộng rãi, thậm chí đến với bạn bè quốc tế.
Những nguyên liệu mộc mạc làm nên hồn cốt đặc sản bánh nhè
Không cần những nguyên liệu cầu kỳ hay đắt đỏ, chính sự giản dị ấy lại tạo nên sức hút riêng cho món bánh đặc sản xứ Thanh. Dùng loại gạo nếp thơm dẻo dai, khi xay thành bột cho lớp vỏ mịn màng, mềm dẻo nhưng không bở.
Nhân bánh thường là đậu xanh đãi vỏ để tạo vị bùi béo, ngọt thanh. Điểm nhấn đặc biệt là mật mía xứ Thanh ngọt ngào dịu nhẹ, thoảng hương khói bếp, khác hẳn cái gắt ngọt của đường cát. Bên cạnh đó, chút gừng giã nhỏ mang vị cay ấm và vừng rang vàng béo ngậy được rắc thêm, vừa hài hòa hương vị vừa gợi cảm giác ấm áp của những món quà quê ngày đông.
Chính sự kết hợp hài hòa từ những nguyên liệu thuần Việt, quen thuộc trong đời sống nông thôn đã tạo nên sức hút riêng cho bánh nhè. Không cầu kỳ, không xa hoa, nhưng lại khiến người thưởng thức cảm nhận được trọn vẹn hồn quê mộc mạc, gần gũi mà sâu lắng.
Nghệ thuật chế biến bánh nhè của người xứ Thanh
Sau khi chuẩn bị nguyên liệu đầy đủ, người làm bánh bắt đầu công đoạn ngâm gạo qua đêm cho mềm rồi đem xay nhuyễn thành bột mịn. Thêm nước nhào bột rồi ủ thật kỹ – đây là khâu đòi hỏi người làm phải có kinh nghiệm để cho ra lớp bột bánh đạt chuẩn, không chua hay nhão.
Đậu xanh ngâm đãi sạch vỏ, nấu chín rồi giã nhuyễn, trộn với cùng chút đường nâu để nhân vừa bùi vừa ngọt. Một số nơi còn thêm ít dừa nạo để nhân thêm phần béo ngậy.
Khi chuẩn bị xong vỏ và nhân, người thợ sẽ nặn bột thành từng viên tròn, cho nhân vào giữa rồi vê kín. Các viên bánh được thả nhẹ vào nồi nước sôi, luộc đến khi bánh nổi lên mặt nước thì vớt ra, cho ngay vào bát nước nguội để bánh săn lại, không bị dính.
Điểm tạo nên nét riêng của bánh nhè chính là phần nước ăn kèm. Mật mía đặc quánh được nấu cùng chút gừng giã nhỏ, tạo vị ngọt thanh xen lẫn cay ấm. Khi ăn, người ta rưới mật lên những viên bánh trắng ngần, rắc thêm vừng rang vàng thơm, khiến hương vị vừa dân dã vừa quyến rũ.
Review địa chỉ thưởng thức bánh nhè ngon – bổ – rẻ
Sau đây là một số địa chỉ thưởng thức bánh nhè được lòng dân bản địa, bạn có thể tham khảo:
Bánh nhè bà Đông
Từ lâu, gánh bánh nhè của bà Đông đã trở thành ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ. Suốt hơn 20 năm, chiều chiều, hình ảnh người phụ nữ trung niên chậm rãi dắt chiếc xe đạp cũ chở theo nồi bánh nghi ngút khói ở quanh vùng ngoại ô Hạc Thành, Thanh Hóa đã trở thành một phần của cuộc sống của người dân nơi đây.
Bánh nhè Chợ Vườn Hoa Cũ
Địa chỉ: Đường Đào Duy Từ, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa
Nằm ngay giữa khu chợ đông đúc, những quán bánh trong Chợ Vườn Hoa Cũ mang đậm nét dân dã của đời sống thường ngày. Những viên bánh nhỏ xinh, nóng hổi vừa vớt từ nồi nước mật tỏa hương ngọt dịu, khiến ai đi ngang cũng phải dừng chân.
Bánh nhè Chợ Vườn Hoa
Địa chỉ: Đường Lê Thị Hoa, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa
Chợ Vườn Hoa không chỉ nổi tiếng với sắc màu rực rỡ của những gánh hoa tươi, mà còn níu chân du khách bởi hương thơm nồng ấm từ những nồi bánh nhè nghi ngút khói. Vào những ngày đông se lạnh, thưởng thức một bát bánh nóng hổi ở Chợ Vườn Hoa chẳng khác nào tìm thấy một góc ấm áp giữa lòng phố thị.
Bánh nhè Thanh Hóa không cầu kỳ, chẳng xa hoa, nhưng lại đọng lại trong ký ức người thưởng thức bằng hương vị chân chất, gần gũi. Mỗi chiếc bánh như một mảnh ghép nhỏ, góp phần làm nên bức tranh ẩm thực đặc sắc của vùng đất địa linh. Và có lẽ, chính sự bình dị ấy đã níu chân biết bao du khách để rồi khi rời xa, họ vẫn mang theo trong tim dư âm ngọt lành của một món quà quê mộc mạc mà khó quên.
